Ethereum (ETH)

1Y
ETH
615.2945 USD +5.84%
0.03349888 BTC +6.38%
ETH
$ 615.2945 +5.84%
0.03349888 BTC +6.38%
Şimdi ticaret yapın
Chart:
  • 1M
  • 3M
  • 6M
  • 1Y
  • ALL
Graph data for Ethereum is currently unavailable.
Ethereum nedir?
Ethereum ağı, 2015 yılında Vitalik Buterin tarafından başlatılan, dünyanın önde gelen programlanabilir blok zinciridir. Bitcoin'in gelişmiş bir versiyonu olması ve Bitcoin blok zincirinin sunmadığı özellik ve fırsatlar sunması için tasarlanmıştır. Merkezsizleştirilmiş bir uygulama platformu ve merkezsizleştirilmiş bir dünya çapında ağ olarak sayısal problemleri çözebilen, merkezsizleştirilmiş küresel bir bilgisayar için yaratılmıştır. Merkezsizleştirilmiş şirket de insanların karar alma süreçleriyle değil, Ethereum ağına programlanmış bir dizi kurala göre çalışmaktadır.

Bu isim, 19. yüzyıl bilim adamları tarafından evrenin yapı maddesi olduğu düşünülen Aether sözcüğünden gelmektedir. Vitalik bu analojiyi yapmak istediği şeye yakıştırmış ve bu ismi kullanmıştır.

Ethereum akıllı sözleşmeler kullanan, tarafsız, açık kaynaklı bir yapı üzerine kurulmuştur. Ethereum ağının temel özelliklerinden biri, işlemci gücü gerektiren akıllı sözleşmelerdir ve bu sözleşmelerin ödemelerinde Ether isimli varlık kullanılır. Çekirdek protokolden tüketici uygulamalarına kadar tüm öğelere katkıda bulunan bir topluluk tarafından sürdürülmekte ve geliştirilmektedir. Kolektif katkılarla çalışmaktadır. Ethereum blok zinciri, para ve ödemelerin yerleşik olarak bulunduğu, kullanıcıların kendi verilerinin sahibi olduğu, uygulamaların casusluk yaparak bilgilerinizi çalmadığı ve herkesin açık bir finansal sistemi kullanabildiği türden bir internet görevi görmesi için geliştirilmiştir.

Ethereum'un yaratıcısı Kanadalı bir programcı olan Vitalik Buterin'dir. Bitcoin ve diğer kripto paralarla 2011 yılında tanışmıştır. Aynı yıl Bitcoin Magazine'in kurucu ortağı oldu. Bitcoin blok zincirinin kapsamının sınırlı olduğu inancıyla yola çıkarak Ethereum fikrini yarattı. Ethereum tanıtım belgesi 2013 yılında yayınlandı ve böylece merkezsizleştirilmiş uygulamalar yaratmak için yeni bir açık kaynaklı protokolün varlığı belgelenmiş oldu. Ethereum'un kurucuları arasında Buterin'in yanı sıra Mihai Alisie, Anthony di Iori ve Charles Hoskinson vardı. Kısa süre sonra Dr. Gavin Wood, Ethereum ile ilgili ayrıntılı bir tanıtım belgesi yayınladı ve Ethereum Virtual Machine (EVM - Ethereum Sanal Makinesi) ile ağdaki tüm akıllı sözleşmeleri gerçekleştiren çalışma zamanı ortamını açıkladı. Ethereum Vakfı, Temmuz 2014'te toplu bir Ether satışı gerçekleştirdi.

Ethereum ağında, bellek sahibi merkezsizleştirilmiş ağların kullanımına yönelik ekonomik teşviklerle kriptografik algoritmalar ("hashing", dijital imzalar) kullanabilirsiniz. Bu ağ blok zinciri teknolojisini kullanan uygulamalara bir temel sunmaya çalışmaktadır. Diğer blok zincirlerinden en büyük farkı, genel amaçlı bir programlama dilini (örneğin Android veya iOS) anlayabilen bir blok zinciri yaratmaktır. Ethereum topluluğu buna esnek blok zinciri demektedir.

Ether (ETH) Nedir?

Diğer blok zincirleri gibi Ethereum da Ether adında bir yerel para birimine sahiptir. Bu para biriminin kısaltması ETH, sembolü ise Xi'dir. Ether'e sıklıkla yanlış bir şekilde Ethereum denmektedir. Diğer blok zincirlerinin aksine, Ether'in para birimi görevi görmekten ziyade Ethereum ağını çalıştıran hesaplamaları beslemesi planlanmıştır. Dolayısıyla maksimum arz yoktur. Birincil amacı ne olursa olsun, piyasada diğer kripto paralar gibi alınıp satılmaktadır ve piyasa değeri açısından ikinci sıradadır.

Ether'in en yaygın ölçü birimi, 1 Ether = 1,000,000,000 Gwei şeklindedir.

İlk ICO-öncesi (ilk dijital para arzı) olarak bilinen toplu satış sırasında altmış milyon Ether yaratılmıştır. Ether ihracı, deflasyona vurgu yapmadığı için diğer popüler kripto para birimlerine göre farklıdır.

Ether (ETH), düğümlerin Ethereum zincirindeki akıllı sözleşmeleri içeren blokları doğrulaması amacıyla teşvik görevi görmektedir. Ethereum ağında bir blokun başarılı bir şekilde doğrulanmasının ödülü beş Ether'dir ve bu normalde 15-17 saniyede bir gerçekleşmektedir. Düğümler doğru çözümü bulduğunda ama bu ağa dahil edilmediğinde ödül 2 veya 3 Ether olmaktadır. ETH ayrıca geliştiricilerin kaliteli merkezsizleştirilmiş uygulamalar yaratması için teşvik görevi görür; ağ kullanıcıları da bu kullanım için ETH ile ödeme yapar.

ETH al

Ethereum wallet (Cüzdanları)

Diğer kripto para birimlerinde olduğu gibi, Ether kişisel anahtarları cüzdanlarda saklanmaktadır. Cüzdan seçenekleri şu şekildedir: masaüstü cüzdanlar, web cüzdanları, donanım cüzdanları ve kağıt cüzdanlar. ETH cüzdanları hakkında daha fazla bilgi için blog yazımızı ziyaret edin. How to choose the best Ethereum Wallet

Ethereum nasıl çalışır: Protokoller ve Yapı

Ethereum blok zincirinin yapısı, tüm işlem geçmişini içeren, paylaşılmış bir defter şeklindedir. Tüm Ethereum düğümleri, her akıllı sözleşmenin son durumunu da kaydeder. Ethereum üzerinde çalışan tüm uygulamalar için ağ kullanıcıların bakiyesi, akıllı sözleşme kodu ve bu kodun nerede depolandığı bilgisini içeren güncel durumu korumalıdır.

Diğer tüm blok zincirlerinde olduğu gibi, Ethereum'da da ölçeklendirme limiti vardır. Ethereum bir düğüm ağına dayanmaktadır ve kullanıcı sayısı artınca, tam düğümleri işletmek zorlaşmaktadır. Hedef tam düğümlerden sadece bir veri alt kümesini depolayan düğümlere geçiş yapmaktır. Ölçeklendirme için düşündükleri projelerden biri, veri tabanını parçalayan ve her bir parçayı farklı bir sunucuya yerleştiren Sharding'tir.

Ethereum işlemleri banka hesaplarına benzeyen ancak kripto para birimlerinin tipik özelliklerinden oluşan hesaplar kullanır: ETH adresi, işlem hash'i, blok, durum, zaman damgası, token'lar, fiyat, işlem ücreti ve Bitcoin'den farklı olarak, ETH adresinin geçmişini görüntüleyebilme özelliği. Bir cüzdandaki Ether birimleri, örneğin Etherscan.io veya Ethplorer.io vasıtasıyla kolayca takip edilen işlemler aracılığıyla başka bir cüzdana taşınabilir.

Ethereum adresleri “0x” önekinden oluşur. Akıllı sözleşme adresleri de bu biçimdedir, ancak gönderen ve oluşturulan işlem değeriyle belirlenir.

Ethereum madenciliği nasıl yapılır

Ethereum madenciliği, Bitcoin madenciliğine çok benzerdir. Kayıtların doğru olmasını sağlar, yeni ETH birimleri oluşturur ve merkezsizleştirmeye hizmet eder. Madenciler sadece "nonce" değerini değiştiren bir "hash" fonksiyonu aracılığıyla, blokun eşsiz metadata (üstveri) bilgilerini tekrar tekrar bularak ortalama her 12 saniyede bir blok bulmaktadır. Madenciler işlemleri ve blokları onaylayarak rastgele bir şekilde ETH kazanır. Bu, Bitcoin'in kullandığı problem çözme algoritmasının aynısı, yani Proof-of-Work'tür (çalışma ispatı). Ancak Ethereum'un Proof-of-Work versiyonuna Ethash denmektedir ve ASIC kullanarak madencilik yapmayı zorlaştırmak için daha çok hafıza gerektirecek şekilde tasarlanmıştır.
Ethereum PoW sisteminden PoS (Proof-of-Stake - hisse ispatı) sistemine geçmeyi amaçlamaktadır; bu sistemde ağ güvenliğini sağlayan madenciler değil token sahipleridir ve fikir birliğine varmak daha az kaynak kullanımı gerektirir.

Ethereum Sanal Makinesi (Ethereum Virtual Machine) (EVM), Ethereum'da yer alan akıllı sözleşmeler için çalışma ortamıdır. EVM, belirli bir programlama dilinde yazılmış akıllı sözleşmeleri okuyabilir, yürütebilir ve bytecode (taşınabilir kod) olarak derleyebilir. Tüm düğümler EVM kullanır. Daha önce de belirtildiği gibi, her düğümde işlemin ve akıllı sözleşme geçmişinin bir kopyası vardır ve bir durum değişikliği gerçekleştiğinde, düğüm bu değişiklikten kendisinin sorumlu olduğunu onaylar ve değişikliğin gerçekleşmesi için diğerleriyle fikir birliğine varması gerekir.

Ethereum blok zinciri, çok fazla özelliğe sahip olmayan ve böylece yeniliklerin üst katmanda gerçekleşmesine izin veren güvenli bir taban katmanla çalışır.

Ethereum madenciliği?

Diğer kripto para birimi ağlarında da genelde olduğu gibi, Ethereum madencileri Ethereum ağının köşe taşıdır. Ethereum şimdilik Ether işlemlerini onaylamak için Proof-of-Work (çalışma ispatı) algoritmasını kullanmaktadır ancak Proof-of-Stake (hisse ispatı) algoritmasına geçilmesi planlanmaktadır. Ağdaki işlemleri onaylayan madencilere Ether hediye edilir; yeni Ether birimleri bu şekilde dolaşıma girmiş olur.

Akıllı Sözleşme (Smart Contract)

Akıllı sözleşmeler (Smart Contract) Nick Szabo'nun 1990 tarihli önerisine dayanmaktadır; bu önerinin altında bir sözleşmenin müzakere edilmesini ya da gerçekleştirilmesini kolaylaştırmayı, doğrulamayı veya dayatmayı amaçlayan bir bilgisayar protokolü fikri yatmaktadır. Ethereum'daki akıllı sözleşmeler, sözleşmenin şartlarını otomatik olarak yürüten kodlardır; böylece üçüncü taraflara gerek kalmamaktadır. Akıllı sözleşmeleri güvenliği sağlamak için kodlanmış bir dizi kural içeren otomatik satış makinelerine benzetebiliriz. Fiziksel donanımda sözleşmenin nasıl uygulanacağı ve koşulları vardır (örneğin: 1 lira atarsanız su şişesi düşer; 1 lira atmazsanız su şişesi düşmez.).

Akıllı sözleşmelerin farklı kullanımları vardır. Kullanıcılar arasında anlaşmalar düzenleyebilir, diğer sözleşmelere yardımcı olabilir, bilgi depolayabilir ve çoklu imza hesabı işlevi görebilirler. Akıllı sözleşmelerdeki para birimi kavramı, dijital varlıkları doğrudan kontrol eden bir bilgisayar programıdır. Bu, güvenliği için birçok seçenek sunarak dijital bir varlıkla ne yapılacağına dair talimatlar içeren bir bilgisayar programıdır. Kitle fonlamasından bir örnek vermek gerekirse: Bir bilgisayar programına ETH gönderiyorsunuz ve programda bununla ne yapılacağı hakkında bir dizi talimat var. Eğer hedefe ulaşıldıysa para geliştiriciye gönderiliyor. Eğer hedefe ulaşılmazsa herkesin parası iade ediliyor vb.

Akıllı sözleşmelerin diğer bir örneği Ethereum Name System'dır (ENS - Ethereum İsim Sistemi); bu zincirde ve dışında yer alan kaynakları, bir yayıncıya bağlı olmayan, insanların okuyabileceği isimlerle adreslendiren DNS'in (Domain Naming System - Alan Adı Sistemi) Ethereum versiyonudur yazılabilir.

The Ethereum smart contracts language is Turing-complete, so they can be written in different computer languages, such as Solidity, Serpent, LLL and Mutan.

Dapp

Programlanabilir bir blok zinciri olan Ethereum, geliştiricilerin DApps (merkezsizleştirilmiş uygulamalar) olarak da adlandırılan yeni uygulamalar oluşturması için kullanılabilir. DApp'ler, kullanıcı ve sağlayıcıları birbirine doğrudan bağlayan akıllı sözleşmelerdir. DApp'lerin faydaları, her zaman programlandığı gibi çalışan kripto para birimi ve blok zinciri teknolojisinden kaynaklanmaktadır. Farklı DApp türleri bulunmaktadır: kripto para cüzdanları, ticaret ve tahmin piyasaları için finansal uygulamalar, oyunlar, yönetim sistemleri vb.

CriptoKitties, blok zincirinin ilk oyunlarından biridir. Bir Ethereum geliştiricisi tarafından yaratılan bu oyunda, oyuncular sanal kediler alabilir, toplayabilir, yetiştirebilir ve satabilir. Bu kripto kedilerin her biri, Ethereum blok zincirinde çalışan eşsiz birer NFT'dir (non-fungible token - geri ödenemeyen token). CryptoKitties en popüler olduğu Aralık 2017'de, Ethereum ağını tıkamış ve işlem sayısının tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmasına yol açarak ağı önemli ölçüde yavaşlatmıştır.

İlk dijital para arzı (Initial Coin Offering) - ICO, ilk halka arza (IPO) benzer bir fonlama mekanizmasıdır. Yeni projeler Bitcoin ve Ether karşılığında projelerinin dayandığı kripto para token'larını satarlar. ICO görece olarak yeni bir konsepttir ama 2017'de hızla popüler olmuştur. Kimileri ICO projelerini büyük miktarda sermaye toplamaya yarayan, kontrolsüz finansal tahviller olarak görürken, diğerleri geleneksel girişim sermayesi alanında bir yenilik olarak görmektedir.

Ethereum'da yeni bir token için ilk kitle fonlaması girişimi DAO olmuştur. Para – 150 milyon dolar – başarıyla toplanmıştır ancak daha sonra teknik açıklar yüzünden DAO hack'lenmiş ve tüm fonlar çalınmıştır. DAO para toplama kampanyası kötü sonuçlanmış olsa da blok zinciri geliştiricileri yeni bir token oluşturmak için Ethereum kullanmanın, standart girişim sermayesi modelindeki tohum sermayeden daha kolay olduğunu fark etmiştir. Toplanan en büyük miktarların bazıları şunlardır: Aragon (25 milyon dolar), BAT (35 milyon dolar) ve Status.im (270 milyon dolar).

Ethereum Vakfı, DAO meselesinin durumunu iyileştirmek için DAO fonlarının kurtarılmasını sağlayacak sert bir çatal oluşturma kararı almıştır. Ethereum blok zinciri iki ayrı zincire ayrılmıştır. Orijinal zincir Ethereum Classic (ETC) adıyla devam etmiş, hırsızlığın etkilerinin yok edildiği yeni versiyon ise bugün bildiğimiz Ethereum (ETH) olmuştur.

ERC-20 standardı, Ethereum'un ilk dijital para arzı sırasında uygulamak zorunda olduğu kuralları içeren listedir. ERC-20 protokolü, Ethereum token akıllı sözleşmesinin içermesi gereken işlev ve olayları tarif eder. DTR, ERC-20 token'larına örnektir.

Ethereum Çatalları

Açık kaynak kodlu yazılım geliştirmede genellikle olduğu gibi, Ethereum güncellemeleri herkese açıktır ve kavgalara yol açmasıyla ünlüdür. Ethereum'un en baştan beri değişiklikler geçirmesi öngörülmüştür. Önemli Ethereum çatalları hakkında daha fazla bilgi için blog yazımızı ziyaret edin. Ana Ethereum ayrımları

FAQs
Ethereum'u kim geliştirdi? FAQ Toggle
Ethereum'un bilinen kurucusu Vitalik Buterin'dir. Ethereum'u bugün bildiğimiz hale getirmekte başka kimlerin katkısı olduğunu öğrenmek için tıklayın.
Ethereum'un yöneticisi kimdir? FAQ Toggle
Ethereum açık kaynaklı bir platform olduğundan yönetici yoktur. Fakat Ethereum Vakfı'nın yönetim kurulu başkanı Aya Miyaguchi'dir.
Ethereum bir para birimi mi? FAQ Toggle
Ethereum programlanabilir bir blok zinciridir ve yerel para birimi Ether'dir. Ether'in bir para birimi olması planlanmamıştır; Ethereum ağını çalıştıran hesaplamalar için yakıt görevi görmesi amaçlanmıştır.
Ne kadar Ethereum kaldı? FAQ Toggle
Ethereum sabit bir arza sahip değildir.
Ethereum ile Bitcoin arasındaki farklar nelerdir? FAQ Toggle
Ethereum pek çok yönden Bitcoin'den farklıdır. Bu farklardan en bariz olanı, Bitcoin'in eşten eşe elektronik para olarak yaratılması, Ethereum'un ise dünyanın süper bilgisayarı olarak görülmesidir.
Ethereum, Bitcoin'den daha mı iyi? FAQ Toggle
Bunu söylemek güç. Bitcoin güvenilir bir üçüncü tarafa ihtiyaç duymadan takas yapmayı sağlayan bir ortamdır; Ethereum ise yakıt olarak Ether kullanan bir akıllı sözleşme platformudur.
Ethereum para birimi ne için kullanılır? FAQ Toggle
Ether'in pek çok kullanımı vardır ancak başlıca amaç, Ethereum blok zincirini beslemektir.
Ethereum nasıl alınır? FAQ Toggle
Ether almanın en kolay yolu çevrimiçi alım satım siteleridir. Tokens.net hesabınıza başka kripto para birimleri yatırın ve pazarda takas edin. Ya da Kripto Al'a gidip almak istediğiniz ETH kripto para birimi miktarını girin ve tercih ettiğiniz ödeme yöntemini (kredi kartı veya banka transferi) seçin.

Hala hesabınız yok mu?

Üye ol ve favori kriptopara birimin ile ticarete başla

Ücretsiz hesap aç
English
Deutsch
Italiano
Français
Español
Nederlands
Polski
Svenska
Português
Türkçe